Een zaak starten in België is toegankelijker dan veel mensen denken — maar er zijn wel een aantal verplichte stappen die je in de juiste volgorde moet doorlopen. Dit stappenplan helpt je van idee naar ingeschreven ondernemer, zonder juridisch jargon.
Stap 1: Kies je rechtsvorm
De rechtsvorm bepaalt je aansprakelijkheid, belastingen en administratie. De meest voorkomende keuzes voor Belgische starters zijn:
- Eenmanszaak — Snel op te richten, weinig administratie, maar persoonlijk aansprakelijk.
- BV (Besloten Vennootschap) — Beperkte aansprakelijkheid, ideaal als je groter wil groeien of investeerders wil aantrekken.
- VZW — Voor niet-commerciële doeleinden, ideaal voor verenigingen en non-profit.
- NV (Naamloze Vennootschap) — Voor grotere ondernemingen met meerdere aandeelhouders.
👉 Twijfel je? Gebruik onze rechtsvorm-vergelijker om de beste keuze te maken op basis van je situatie.
Stap 2: Schrijf een financieel plan
Voor een BV of NV is een financieel plan wettelijk verplicht (op te stellen door een accountant of erkend adviseur). Voor een eenmanszaak is het niet verplicht maar sterk aangeraden — banken vragen het vaak bij een lening.
Een goed financieel plan bevat minimaal: een prognose van inkomsten en kosten voor 2 jaar, een lijst van startinvesteringen en je financieringsbronnen. Hulp nodig? Bekijk onze financieringsgids.
Stap 3: Kies een ondernemingsloket
In België schrijf je je in bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) via een erkend ondernemingsloket. Die zorgen voor je dossier, controleren je identiteit en sturen de aanvraag door. Bekende loketten zijn:
De kosten variëren tussen €80 en €120 voor een eenmanszaak. Voor een vennootschap betaal je meer.
Stap 4: KBO-inschrijving
Na je bezoek aan het ondernemingsloket ontvang je een ondernemingsnummer (10 cijfers, formaat: 0XXX.XXX.XXX). Dit is je unieke identiteitsnummer als ondernemer. Je kunt bedrijven opzoeken via onze KBO-checker.
Voor een BV of NV ga je eerst langs bij de notaris voor het opstellen van de statuten en de kapitaalstorting (minimaal €1 voor BV). De notaris regelt dan de publicatie in het Belgisch Staatsblad.
Stap 5: Sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds
Als zelfstandige ben je verplicht sociale bijdragen te betalen. Je sluit hiervoor aan bij een sociaal verzekeringsfonds (SVF). Doe dit vóór of tegelijk met je KBO-inschrijving — je hebt 90 dagen na de start, maar uitstel is niet slim.
- Bijdrage: ~20,5% op je netto-inkomen
- Minimumbijdrage starters: ±€878 per kwartaal (voor zelfstandigen in hoofdberoep)
- Erkende fondsen: Liantis, Acerta, Xerius, Partena
Meer over je rechten en plichten als zelfstandige: sociaal statuut van de zelfstandige →
Stap 6: BTW-registratie (indien van toepassing)
Ben je belast met BTW? Dan registreer je je bij de FOD Financiën. Dit kan via je ondernemingsloket of rechtstreeks via MyMinfin.
Blijf je onder de €25.000 omzet per jaar? Dan kun je kiezen voor de kleine ondernemingsvrijstelling en factureer je zonder BTW.
Stap 7: Open een professionele bankrekening
Voor een vennootschap is een aparte zakelijke rekening wettelijk verplicht. Voor een eenmanszaak is het niet verplicht maar sterk aangeraden — het maakt je boekhouding een stuk eenvoudiger en ziet er professioneler uit.
Stap 8: Regel je verzekeringen
Als zelfstandige ben je niet automatisch verzekerd. Denk aan:
- Beroepsaansprakelijkheid — Verplicht voor bepaalde beroepen (advocaat, arts, architect…)
- Brand- en inboedelverzekering voor je bedrijfslocatie
- Gewaarborgd inkomen — Als je door ziekte niet kunt werken
Stap 9: Houd je merk en naam in de gaten
Zodra je naam in de KBO staat, is het slim om te monitoren of andere ondernemers een gelijkaardige naam registreren. Dat doe je eenvoudig via merkalert.be — je krijgt automatisch een melding bij nieuwe registraties die lijken op jouw naam.
Stap 10: Lanceer en monitor je markt
Gefeliciteerd — je bent officieel ondernemer! Nu begint het echte werk. Een paar handige tools voor in je beginfase:
- startersalert.be — Zie wie er nieuwe concurrenten of potentiële klanten start in jouw sector
- falingalert.be — Word gewaarschuwd als een klant of leverancier faillissement aanvraagt
- KBO-checker — Controleer snel andere bedrijven voor je met hen zaken doet
Samenvatting: de 10 stappen op een rij
- 1Kies je rechtsvorm — eenmanszaak, BV, VZW of NV
- 2Schrijf een financieel plan (verplicht voor vennootschappen)
- 3Kies een ondernemingsloket voor je dossier
- 4Schrijf je in bij de KBO — ontvang je ondernemingsnummer
- 5Sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds
- 6Registreer je voor BTW (als van toepassing)
- 7Open een professionele bankrekening
- 8Regel je verzekeringen
- 9Monitor je merk via merkalert.be
- 10Lanceer en volg je markt op
Veelgestelde vragen over een zaak starten
Hoeveel kost het om een zaak te starten in België?
Een eenmanszaak kost ±€80–120 via een ondernemingsloket + de eerste sociale bijdrage van ±€878/kwartaal. Een BV kost meer: notariskosten (±€1.200–2.000), publicatie in het Staatsblad (±€250) en het minimumkapitaal.
Kan ik naast mijn loondienst een zaak starten?
Ja, als zelfstandige in bijberoep. Je betaalt dan lagere sociale bijdragen (afhankelijk van je inkomen) en behoudt je werknemersstatus. Controleer wel je arbeidscontract op mogelijke concurrentieclausules.
Hoe lang duurt het om een zaak te starten?
Een eenmanszaak kun je in 1 werkdag registreren. Een BV duurt langer: reken op 1–4 weken (notaris, Staatsblad, KBO).
Heb ik een boekhouder nodig?
Voor een eenmanszaak is het niet wettelijk verplicht, maar wel sterk aangeraden. Voor een vennootschap ben je verplicht een erkende boekhouder of accountant in te schakelen.